Glosariusz wybranych terminów budowlanych - www.slownik-budowlany.pl

Poniższy glosariusz wybranych terminów budowlanych zawiera słownik budownictwa, infrastruktury i wyposażenia w wersji drukowanej i na CD. Zdecydowałem się opublikować go w formie blogu aby umożliwić komentowanie podanych przeze mnie definicji. Zapraszam na stronę www.slownik-budowlany.pl oraz www.tlumaczenia-budowlane.pl gdzie znaleźć można wiele pożytecznych informacji dotyczących tłumaczenia dokumentacji budowlanych oraz zakupić Słownik Budownictwa, infrastruktury i wyposażenia (prawdopodobnie najtaniej).
Tomasz Tomlik - autor słownika


asfalt lany – mieszanka bitumiczna o dużej zawartości wypełniacza o nieokreślonej zawartości frakcji kruszywa, samopoziomująca i nie wymagająca zagęszczania podczas układania
asfalt twardolany – mieszanka bitumiczna o dużej zawartości wypełniacza, samopoziomująca i nie wymagająca zagęszczania podczas układania o ściśle ustalonej zawartości frakcji kruszywa dodawanych kolejno podczas mieszania w otaczarce
attyka – ścianka wieńcząca elewację budynku i wykraczająca poza poziom dachu
badania typu – badania przeprowadzane przed wprowadzeniem produktu do obrotu i stosowania
bariera dzieląca – metalowa (podatna lub półsztywna) lub betonowa (sztywna) drogowa bariera ochronna montowana w pasie rozdziału w celu niedopuszczenia do przejechania pojazdu na pas dla przeciwnego kierunku ruchu
belka wieńcowa – wykonywana lub układana na warstwie cegieł lub bloczków o grubości równej grubości ściany
blachodachówka – płyta z blachy tłoczonej dla uzyskania faktury przypominającej dachówki
blokada drogowa – środek zabezpieczający przed wtargnięciem samochodu na teren chroniony, np. jako zabezpieczenie przed atakiem terrorystycznym, prod. Gunnebo
bortnica – element rusztowania zabezpieczający przed ześlizgnięciem się przedmiotów i/lub ludzi
budowla inżynierska – niekubaturowy obiekt budowlany wymagający kompleksowych robót przy jego wznoszeniu (droga, maszt, instalacja przemysłowa)
budynek szachulcowy – budynek o szkielecie z bali drewnianych z wypełnieniem z materiałów naturalnych lub cegieł
cios podłożyskowy mostu – podstawa pod łożyska najczęściej żelbetowa pozwalająca na uzyskanie właściwej rzędnej oraz zabezpieczająca łożysko przed zanieczyszczeniem i wilgocią
dren – porowata rura betonowa, rura spiro lub kamionkowa zakładana w celu odprowadzenia wody z gruntu lub system odwodnienia obejmujący sączek z materiału ziarnistego otoczonego geowłókniną i rurkę drenarską na dnie
dren francuski – rów wypełniony tłuczniem otoczonym materiałem filtrującym, takim jak geowłóknina (pomimo coraz częściej używanej w Polsce nazwy dren francuski sugerującej pochodzenie z Francji nazwa pochodzi najprawdopodobniej od wynalazcy Henry’ego Frencha)
drenaż opaskowy – system zbudowany z rur drenażowych otaczających budynek i odprowadzających wodę do kanalizacji dzięki sile grawitacji
drenaż rozsączający – drenaż odprowadzający ścieki oczyszczone w osadniku gnilnym przydomowej oczyszczalni ścieków w celu ich dalszego podczyszczenia w gruncie
droga zbiorcza – droga zapewniająca dojazd do posesji zlokalizowanych na terenie przyległym do drogi głównej, najczęściej prowadzona równolegle do drogi głównej
dybel – element zakładany, aby zapobiec przesuwaniu się elementów konstrukcji betonowej, np. klawiszowaniu płyt, np. po obu stronach dylatacji
dyfuzor – kształtka wentylacyjna rozszerzająca się w kierunku przepływu powietrza
dylatacja pozorna – nacięcie wykonywane w powierzchni stwardniałego betonu w celu uzyskania kontrolwanego przebiegu rys skurczowych
efekt rozdzielenia – niekorzystny wpływ budowy obiektów liniowych (drogi, linii kolejowej, itd.) na warunki funkcjonowania miejscowej społeczności
ekonomizer – wymiennik ciepła wykorzystujący ciepło spalin do podgrzania wody zasilającej kocioł
elektrotrzymacz – urządzenie przytrzymujące skrzydła bramy w położeniu otwarcia do mementu wykrycia pożaru, kiedy to następuje zwolnienie blokady i samoczynne zamknięcie bramy
flotacja – zbieranie się lżejszych cząstek zawiesiny na powierzchni ścieków w zbiorniku
fronty kuchenne – płyty ozdobne zamykające od przodu szafki i szuflady kuchenne
gabion – stalowy kosz z grubej siatki wypełniony kruszywem lub gruzem stosowany do taniego i skutecznego umacniania ścian oporowych i innych konstrukcji zapobiegających erozji gruntu
głowica przepustu – ścianka zabezpieczająca przed wymywaniem materiału lub podmywaniem nasypu
gresy (płytki gresowe) – płytki barwione w masie o wysokiej twardości i wytrzymałości na ścieranie, znajdujące szczególne zastosowanie w obiektach użyteczności publicznej
grubość technologiczna – maksymalna grubość warstwy (betonu cementowego lub asfaltowego) możliwa do ułożenia za jednym razem ze względów technologicznych
hamulec torowy – urządzenie montowane za górką rozrządową aby zapobiec niekontrolowanemu staczaniu się wagonów
hydrofor – zespół pompa-zbiornik ciśnieniowy zapewniający wymagane ciśnienie wody w układzie
igłofiltry – studnie o małej średnicy zapewniające odwodnienie gruntu w pobliżu wykopów
iloczyn ruchu – iloczyn liczby pojazdów drogowych i szynowych przejeżdżających przez przejazd kolejowy
infiltracja – wnikanie wód opadowych w głąb gruntu lub przenikanie wód podskórnych przez nieszczelności w sieci kanalizacyjnej
inwestor – firma lub konsorcjum finansujące część lub całość kosztów realizacji inwestycji
izolacja użytkowego poziomu wodonośnego – warstwa materiału nieprzepuszczalnego (np. gliny) zabezpieczająca przed przedostawaniem się zanieczyszczeń z powierzchni
jastrych – zaprawa stosowana jako podkład lub wierzchnia warstwa posadzki, lub wylewka
kablobeton – beton sprężony, w którym naprężanie cięgien przeprowadzanie jest po stwardnieniu betonu
karbonatyzacja betonu – powstawanie węglanów w wyniku działania czynników zewnętrznych
kaucja gwarancyjna – odsetek wartości kontraktu potrącany z faktur wystawianych przez wykonawcę i zatrzymywany przez inwestora
klapa dymowa – urządzenie montowane na dachu budynku lub wbudowane w fasadę w celu odprowadzenia dymu, produktów spalania i nadmiaru ciepła w trakcie pożaru
klimakonwektor kasetonowy – klimakonwektor do montażu wewnątrz sufitu podwieszanego
kolektor – przewód zbiorczy o dużej średnicy przenoszący w systemie rozdzielczym ścieki sanitarne (kolektor sanitarny) lub wodę opadową (kolektor deszczowy), a w systemie ogólnospławnym jednocześnie ścieki sanitarne i wodę opadową (kolektor ogólnospławny)
kołnierz ogniochronny – element zakładany na rury z materiałów palnych z obu strony przegrody oddzielenia ppoż.
kołpak – stalowy element zapewniający m.in. równomierne rozłożenie siły wbijającej na powierzchnię głowicy pala. Wewnątrz kołpaka znajduje się podkładka pala, tzw. poduszka.
kominek wentylacyjny – ostatni odcinek rury wywiewnej pionu wystający nad dach.
kompensator mieszkowy – element wbudowany wewnątrz rurociągu zapobiegający powstawaniu naprężeń
konstrukcja nawierzchni drogowej – układ warstw zapewniających przeniesienie obciążeń ruchowych na podłoże gruntowe (subgrade) oraz odpowiedni komfort jazdy (warstwa ścieralna - wearing course, surface course) z ułożoną pomiędzy nimi warstwą wiążącą (binder course wg norm europejskich CEN lub base course wg normy brytyjskiej)
kontrałata – łata przybijana do krokwi dla zapewnienia szczeliny wentylacyjnej pomiędzy dachówkami i folią dachową
kosztorys inwestorski – służy do ustalania kosztu budowy poprzez ustalenie cen materiałów budowlanych oraz konkretnego wynagrodzenia za pracę sprzętu i ludzi. pozwala określić koszt wykonania poszczególnych etapów i elementów budowy.
kraking – metoda bezwykopowej wymiany rurociągów przez mechaniczne rozsadzenie zużytego rurociągu od wewnątrz z jednoczesnym wciągnięciem nowego rurociągu o takiej samej lub większej średnicy.
kratownica – element konstrukcji wykonany z prętów wzdłużnych (pasów), pionowych (słupków) i ukośnych (tężników)
krokiew – belka ukośna podpierająca pokrycie dachu o konstrukcji drewnianej lub stalowej
krzywa przejściowa – odcinek drogi pomiędzy odcinkiem prostoliniowym i łukiem kołowym
lamperia – dolna część ściany wykończona boazerią, tapetą lub farbą
list intencyjny – list intencyjny nie ma mocy umownej i stanowi jedynie oświadczenie o zamiarze zawarcia umowy z dostawcą lub wykonawcą w przyszłości
maksymalna powierzchnia zabudowy – ustalony w planie zagospodarowania przestrzennego lub warunkach zabudowy stosunek powierzchni zabudowy do powierzchni działki budowlanej w procentach
mała architektura – małe obiekty nie przekraczające wymiarów określonych w prawie budowlanych, stanowiące element zagospodarowania terenu i nie wymagające specjalnego pozwolenia na budowę
metoda przeciskowa – metoda wykonywania otworu za pomocą młota hydraulicznego lub pneumatycznego umieszczonego w rurze osłonowej.
metoda przewiertów sterowanych – metoda wykonywania przewiertów pod drogą lub inną przeszkodą w kształcie łuku za pomocą maszyny wiertniczej znajdującej się na powierzchni terenu
metoda rękawa – metoda bezwykopowej renowacji kanału lub wodociągu przez wprowadzenie elastycznego węża nasączonego żywicą termoutwardzalną (lining with cured-in-place pipes) lub węża o wzmocnionych ściankach (lining with inserted hose)
metoda „rura w rurę” – metoda wymiany zużytego rurociągu przez wciągnięcie lub wepchnięcie do niego rury o mniejszej średnicy
metryka rysunku/ tabliczka rysunku – wydzielona część arkusza rysunku zawierająca nazwę inwestycji, nazwisko i adres architekta, nazwę/ nazwisko właściciela inwestycji, numer kolejny arkusza oraz łączną liczbę arkuszy
mikrodywanik asfaltowy – mieszanka wolnowiążącej emulsji asfaltowej, drobnego kruszywa, wypełniacza mineralnego i wody układana w celu wypełnienia spękań, przywrócenia struktury nawierzchni i uodpornienia nawierzchni na wnikanie wilgoci i powietrza oraz zwiększenia szorstkości
mleczko betonowe/ cementowe – substancja pojawiająca się na powierzchni świeżo ułożonego betonu
mostek termiczny – punkt straty ciepła odprowadzanego przez mostek termiczny do punktu o niższej temperaturze
nagrzewnica osuszonego powietrza – urządzenie montowane za chłodnicą w instalacjach klimatyzacyjnych wymagających bardzo wysokiej jakości powietrza, np. w laboratoriach
narzut kamienny – kamienie o nieregularnej wielkości wykorzystywane do umacniania nasypów, brzegów zbiorników wodnych, jako podłoże fundamentowe, itd.
naświetle – 1. okno lub rząd okien w górnej części ściany wysokiego pokoju zapewniające dopływ światła z zewnątrz; 2. nieotwierane przeszklone skrzydło zamontowane z boku lub nad drzwiami lub oknem (również nieotwierana część okna)
nawierzchnia kolejowa – zespół konstrukcyjny obejmujący szyny, podkłady, złączki i podsypkę
nawiertka przyłączeniowa – urządzenie umożliwiające wykonanie podłączenia bez odcinania przepływu
nawiewnik – wewnętrzny element końcowy wentylacji. umożliwia dostarczenie świeżego powietrza do pomieszczenia - pełni rolę widocznego zakończenia przewodu wentylacyjnego
obciążenie ogniowe – zawartość materiałów palnych w pomieszczeniu określająca ilość ciepła wytworzonego podczas spalania
obiekt małej architektury – niewielki obiekt o charakterze użytkowym lub estetycznym (np. śmietnik, fontanna, altana)
obmiar robót – zestawienia ilości materiałów potrzebnych do realizacji zamierzenia budowlanego wg oceny specjalisty ds. obmiaru robót
obrzeże – element betonowy stosowany jako ograniczenie brzegowe np. drogi, chodnika, itd.
obudowa dachu – płyty, zazwyczaj ze sklejki mocowane na gwoździe do górnych powierzchni więźby dachowej jako wzmocnienie konstrukcji i podkład pod pokrycie dachowe
odbój przy kominie – obróbka blacharska zakładana w celu odprowadzenia na bok gruzu, wody, itd.
odgromnik – urządzenie zapobiegające uszkodzeniu sprzętu przez przepięcia spowodowane uderzeniem pioruna
odkład – miejsce przechowywania nadmiaru urobku powstałego podczas robót ziemnych
odsadzka (drog.) – zmniejszenie, ze względów technologicznych, szerokości nakładanej warstwy nawierzchni (np. warstwy ścieralnej w stosunku do podbudowy)
odwodnienie liniowe – odwodnienie zbudowane z korytek przekrytych kratą szczelinową stosowane w garażach, na parkingach, itd.
odwodnienie wgłębne – system odwodnienia za pomocą igłofiltrów (studni o małej średnicy) wykonanych w celu obniżenia zwierciadła wód gruntowych
odwrócona osmoza – krzyżowy system filtracji wykorzystywany w szczególności do odfiltrowywania cząstek jonowych o wielkości poniżej 0.1 mikrona (sodu i chlorków) w procesie oczyszczania wody.
osnowa realizacyjna – służy do tyczenia, kontroli usytuowania elementów obiektu budowlanego w czasie budowy i montażu, a także do badań przemieszczeń i odkształceń (rozporządzenie Ministra. Infrastruktury)
pal CFA – pal wykonywany w gruncie przez wwiercanie ciągłego świdra ślimakowego do projektowanej rzędnej podstawy pala i podanie pod ciśnieniem mieszanki betonowej z równoczesnym wycofywaniem świdra
palnik kotła, gazowy atmosferyczny – palnik, w którym powietrze pod ciśnieniem atmosferycznym dostarczane jest przez strumień gazu
pas awaryjny – pas przewidziany do postoju pojazdów w przypadku awarii lub przeszkód na głównych pasach ruchu
pas nadrynnowy – obróbka zabezpieczająca drewniane elementy okapu przed bezpośrednim działaniem czynników atmosferycznych i stanowiąca połączenie pomiędzy pokryciem dachowym a rynną
pas obliczeniowy – pas na którym na etapie projektowania przewiduje się największe obciążenie ruchem mierzone ilością przejść pojedynczej osi standardowej
pełzanie – powolne odkształcanie materiału poddanego naprężeniom w zakresie temperatur roboczych lub powyżej tego zakresu
pigtail, patchcord – rozcinając na pół jeden patchcord otrzymujemy dwa pigtaile
pion hydrantowy mokry – pion z zaworami hydrantowymi i wężami strażackimi na stałe podłączony do źródła wody
pion hydrantowy suchy – pion z zaworami hydrantowymi i wężami strażackimi na poszczególnych piętrach budynku z umieszczoną w dostępnym miejscu złączką do węża umożliwiającą napełnienie pionu z wozu strażackiego
plan generalny – dokumentacja zawierająca część opisową i rysunkową przedstawiająca kompleksowe zagospodarowanie terenu (np. lotniska) w zakresie infrastruktury i obiektów
podbijanie fundamentów – metoda wzmacniania słabych fundamentów przez wykonywanie pod nimi fundamentów o większej nośności
podbudowa drogowa – w niniejszym słowniku zasadniczo przyjmuje się następujący układ warstw konstrukcji nawierzchni zgodnie z normą brytyjską BS EN 12591: warstwa ścieralna (wearing course, surface course), warstwa wiążąca (binder course), podbudowa zasadnicza (base), podbudowa pomocnicza (subbase)
podciąg – belka w konstrukcji stropu podparta pionowo i stanowiąca oparcie dla innych belek
podniesienie wykonawcze – celowe wygięcie elementu betonowego ku górze w celu zrównoważenia ugięć pod wpływem ciężaru własnego
podejście instalacyjne wodociągowe – odcinek rurowy połączony z pionem lub poziomem instalacyjnym doprowadzający wodę lub inne medium do punktu poboru
podsiąkanie – zjawisko fizyczne polegające na przenikaniu wilgoci przez płytę fundamentową budynku
pojemność cieplna – ilość ciepła potrzebna do podniesienia temperatury o jeden stopień
polecenie zmiany – pisemne polecenie dla wykonawcy wystawione przez inwestora i podpisane przez projektanta zmieniające zakres, termin lub cenę wykonania robót. również polecenie robocze wystawione przez wykonawcę i przedstawione do zatwierdzenia przez projektanta i inwestora
połączenie wyrównawcze – połączenie elementów przewodzących w celu zminimalizowania występujących między nimi różnic potencjału
pomieszczenie chronione – pomieszczenie zbudowane i użytkowane w sposób zapobiegający zanieczyszczeniu środowiska zewnętrznego przez czynniki biologiczne znajdujące się wewnątrz pomieszczenia, wyposażone w odpowiednie urządzenia do uzdatniania i filtracji powietrza odlotowego
pomieszczenie czyste – pomieszczenie o ustalonym sposobie kontroli zanieczyszczeń cząstkami i drobnoustrojami w środowisku, zbudowane i użytkowane w sposób ograniczający wprowadzanie, powstawanie i gromadzenie się zanieczyszczeń
portfenetr – okno sięgające do podłogi, czasem wychodzące na płytki balkonik lub taras, zabezpieczone zewnętrzną balustradką
posypka utwardzająca – materiał rozsypywany na posadzce w ostatniej fazie zacierania
poszycie budynku – sklejka lub płyty drewnopochodne mocowane do konstrukcji jako podkład pod materiał wykończeniowy)
powierzchnia uszczelnienia – powierzchnia zabudowy oraz nawierzchni nie przepuszczających wody w obrębie działki
powietrze remontowe – sprężone powietrze pobierane w różnych punktach zakładu do napędu np. młotów pneumatycznych i innych urządzeń zasilanych powietrzem
poziom instalacji kanalizacyjnej – poziomy bieg rurowy zbierający ścieki z jednego lub więcej pionów kanalizacyjnych i odprowadzający je do głównego pionu lub przykanalika
profil zamykający – zakładany na styku tynku z innym materiałem
projekt architektoniczno-budowlany – opis techniczny i rysunki budynku (widoki, rzuty i przekroje) bez planu zagospodarowania działki
projekt budowlany – dokumentacja projektowa przygotowywana dla potrzeb uzyskania pozwolenia na budowę obejmująca projekt architektoniczno budowlany oraz projekt zagospodarowania działki (terenu)
projektant prowadzący – osoba odpowiedzialna za koordynację prac projektowych
promień depresji – zasięg oddziaływania studni powodującego obniżenie poziomu zwierciadła wód gruntowych
protokół konieczności– dokument sporządzany przez wykonawcę w związku z wystąpieniem konieczności wykonania robót dodatkowych
przerwa technologiczna – przy robotach “mokrych” jest to czas, który należy odczekać przed położeniem następnej warstwy
przewiązanie murarskie – tradycyjna metoda łączenia ścian np. zewnętrznych z wewnętrznymi przez wysunięcie bloczków lub cegieł z co drugiej warstwy
przewyższenie – wysokość wodoszczelnej ściany budynku lub innej konstrukcji ponad poziom wody w jeziorze, rzece lub innym zbiorniku wodnym
przykanalik – poziomy bieg rurowy wykonany dla odprowadzenia ścieków do kanalizacji sanitarnej
punkt charakterystyczny trasy – początek i koniec krzywej przejściowej i łuku kołowego
punkt kontrolny – etap robót, po osiągnięciu którego zlecający roboty może, lecz nie musi przeprowadzić kontrolę
raki – defekt powierzchni betonu spowodowany niewypełnieniem przez zaprawę przestrzeni między grubszymi ziarnami kruszywa
regulator kolejności zamykania – urządzenie stosowane w drzwiach dwuskrzydłowych w celu zapewnienia właściwej kolejności zamykania skrzydeł
rozeta – ozdobna tarcza zakrywająca dziurkę od klucza, otwór na klamkę, itd.
rysa pracująca – rysa, która nadal podlega działaniu sił, które spowodowały jej powstanie
sączek węchowy – przewód zakończony w przestrzeni pomiędzy rurą osłonową i przewodową, służący do wykrywania nieszczelności na rurociągu
sedymentacja – tworzenie się osadu z zawiesiny większych cząstek opadających na dno zbiornika
skrętka – typ kabla telekomunikacyjnego lub logicznego, w którym przez skręcenie przewodów roboczych eliminuje się wpływ zakłóceń zewnętrznych
służebność gruntów – umowa, na podstawie której właściciel gruntu przekazuje określone prawa do niego osobie trzeciej
spocznik – poziomy podest na klatce schodowej umożliwiający zmianę kierunku schodów lub kontynuację biegu w tym samym kierunku
standard wykonania – dokument określający technologię i podstawowe wymagania funkcjonalne obiektu
stanowisko zlewowe – punkt napełniania podziemnego zbiornika magazynowego na stacji paliw
strop gęstożebrowy – konstrukcja z belek żelbetowych z wypełnieniem z pustaków ceramicznych lub betonowych spojona monolitycznie warstwą nadbetonu
strunobeton – beton sprężony, w którym naprażenie cięgien przeprowadzane jest przed betonowaniem; technologia ta znajduje szczególne zastosowanie w produkcji prefabrykatów betonowych, np. podkładów kolejowych
studium wykonalności inwestycji – ocena perspektyw przedsięwzięcia, z uwzględnieniem oceny finansowej, możliwości realizacji, wpływu lokalizacji, itd.
studzienka ściekowa osadnikowa – studzienka wykonywana lub montowana na sieci kanalizacji deszczowej lub sieci drenarskiej, zapobiega przedostaniu się części stałych, głównie piasku do dalszej części kanalizacji/ sieci drenarskiej
sygnalista – osoba współpracująca z operatorem dźwigu i przekazująca sygnały ręczne (np. do góry, opuść, itd.)
system informacji autostradowej – system ostrzegający użytkowników o zatorach i utrudnieniach na drodze przy wykorzystaniu m.in. znaków zmiennej treści
szczelina skurczowa – tzw. dylatacja pozorna, nacinana w posadzce lub nawierzchni betonowej aby wymusić pęknięcie w linii prostej w wyznaczonym miejscu
szklenie strukturalne – szklenie bezramowe, z elementami łączonymi za pomocą silikonu konstrukcyjnego
szykana – konstrukcje montowane po obu stronach drogi w przesunięciu względem siebie, których celem jest wymuszenie zwolnienia prędkości przez pojazdy
ścianka szczelna – konstrukcja wykonywana poniżej poziomu terenu najczęściej z grodzic stalowych wbijanych w grunt dla powstrzymania napływu wód gruntowych np. do wykopu
ścieki deszczowe – wody deszczowe nie spełniające wymagań jakościowych określających możliwość bezpośredniego odprowadzenia do odbiorników (w tym gruntu)
ślemię – poziomy element ościeżnicy (np. pomiędzy naświetlem i drzwiami
śruba molly – śruba rozprężna stosowana w systemach suchej zabudowy
śrubunek – złączka rurowa z odkręcaną nakrętką umożliwiająca rozłączenie połączenia bez przemieszczania połączonych odcinków rur
szkło refleksyjne – przepuszcza promieniowanie w paśmie widzialnym i odbija promieniowanie podczerwone
temperatura zapalenia – najniższa temperatura materiału, w której następuje jego zapalenie w określonych warunkach
temperatura zapłonu – najniższa temperatura cieczy, w której wytwarza ona pary wystarczające do zapłonu w określonych warunkach
tłok czyszczący – element wykonany z lanego poliuretanu, pianki poliuretanowej lub metalowy przesuwający się wewnątrz rurociągu pod wpływem ciśnienia czynnika roboczego (ew. ciśnienia dostarczonego z zewnątrz) w celu usunięcia zanieczyszczeń zmniejszających światło przewodu
tłumik kanałowy – element montowany w przewodzie wentylacyjnym w celu ograniczenia przenoszenia hałasu powietrznego
trzon budynku – część budynku, zazwyczaj środkowa, obejmująca klatkę schodową, szyby windowe, szachty instalacyjne
ustrój niosący (obiektu mostowego) – część konstrukcji obiektu mostowego powyżej filarów i przyczółków
warstwa spadkowa – warstwa wykonana w formie wylewki betonowej na ukończonym dachu zapewniająca odprowadzenie wód opadowych
warunki zabudowy i zagospodarowania terenu – dokument określający warunki, które stanowią podstawę do opracowania projektu budowlanego, załączonego do wniosku o pozwolenie na budowę
wewnętrzna linia zasilająca – linia przedlicznikowa, łącząca instalację odbiorczą ze złączem
węzeł cieplny – zespół urządzeń wraz z instalacją pomiędzy instalacją przesyłową i wewnętrzną, którego zadaniem jest zmiana parametrów czynnika odpowiednio do potrzeb instalacji wewnętrznej
wkład kominowy – obudowa kanału kominowego umieszczana wewnątrz komina murowanego lub betonowego
wskaźnik intensywności zabudowy – stosunek powierzchni brutto budynku do powierzchni działki, na której jest on usytuowany
współczynnik nierównomierności rozbioru – stosunek maksymalnego spodziewanego poboru medium do maksymalnego możliwego poboru instalacji
współczynnik pewności – stosunek wytrzymałości rzeczywistej do wymaganej
wycieraczka strefy przejściowej – wycieraczka montowana za wycieraczką zewnętrzną a przed wycieraczkami wewnętrznymi, np. w holach
wyczystka – otwór umożliwiający czyszczenie przewodu kominowego
wymian – element konstrukcyjny, np. belka, stanowiący podstawę zamontowania urządzenia dachowego lub okna połaciowego
wyrzutnia powietrza – element, przez który usuwane jest powietrze z budynku
wysokość klatki schodowej – mierzona w pionie pomiędzy krawędzią stopnia lub linią łączącą krawędzie stopni a sufitem
wywietrzak dachowy – otwór wentylacyjny z obudową ukształtowaną do wykorzystania działania wiatru dla intensyfikacji wywiewu. bez silnika.
zakład aktywności zawodowej – podmiot utworzony przez organ samorządowy lub organizację pożytku publicznego w celu stworzenia miejsc pracy dla osób niepełnosprawnych
zbiornik retencyjno-sedymentacyjny – zbiornik przetrzymujący wody opadowe przez czas przewidziany na podczyszczenie przed odprowadzeniem do odbiornika
zład – ilość płynu wprowadzona do układu zamkniętego, np. ilość chłodziwa w systemie chłodniczym
złączka wkrętna dwustronna – złączka rurowa z gwintem zewnętrznym po obu stronach i odcinkiem gładkim pośrodku)
zmierzchowy (automat, czujnik) – do włączania i wyłączania oświetlenia zewnętrznego w zależności od natężenia światła dziennego
związanie międzywarstwowe – warstwa lepiszcza natryskiwana przed położeniem nowego asfaltu